भारतीय संविधानातील शोषणाविरुद्धचा हक्क (Right Against Exploitation) हा एक अत्यंत महत्त्वाचा मूलभूत हक्क आहे. संविधानातील कलम २३ आणि २४ मध्ये या हक्काची तरतूद करण्यात आली […]
Year: 2026
Habeas Corpus – हेबियस कॉर्पस
हेबियस कॉर्पस (Habeas Corpus) हा भारतीय राज्यघटनेने नागरिकांना दिलेल्या अत्यंत महत्त्वाच्या मूलभूत हक्कांपैकी एक आहे. मराठीत याचा अर्थ ‘देहोपस्थिती’ असा होतो. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला बेकायदेशीरपणे […]
Ex Post Facto Law – घटनेनंतरचा कायदा
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २०(१) मध्ये ‘घटनेनंतरचा कायदा’ किंवा ‘Ex Post Facto Law’ विरुद्ध संरक्षणाची तरतूद दिली आहे. याचा सोप्या भाषेत अर्थ खालीलप्रमाणे आहे Ex Post […]
Right to Freedom – स्वातंत्र्याचा हक्क
भारतीय संविधानातील ‘स्वातंत्र्याचा हक्क’ (Right to Freedom) हा नागरिकांच्या मूलभूत अधिकारांपैकी एक अत्यंत महत्त्वाचा स्तंभ आहे. घटनेच्या कलम १९ ते २२ मध्ये या हक्कांचे सविस्तर […]
भारतीय नागरिकत्व – Indian Citizenship
नागरिकत्व संविधानाअन्वये भारतात केवळ एकेरी नागरिकत्व आहे व ते म्हणजे देशाचे नागरिकत्व आणि त्यामध्ये राज्यासाठी स्वतंत्र नागरिकत्व नाही . नागरिकत्वाच्या प्रसिद्ध अर्थंगत एखाद्या व्याक्तीचे भारतामध्ये […]
Government of India – भारत सरकार
भारत सरकार संविधानाच्या अनुच्छेद एक मध्ये असे म्हटले आहे की इंडिया म्हणजे भारत हा संघराज्यांचा संघ आहे. सध्या भारतामध्ये 28 राज्य व सात संघराज्य क्षेत्र […]
Constitution Preface संविधानाची उद्देशिका
उद्देशिका उद्देशिका हि संविधानाची मुलभूत संरचना आहे. उधेशिकेमध्ये असे म्हटले आहे कि , लोकांना संपूर्ण प्राधिकार असून , संविधानाचा उगम त्यांच्यापासून होतो. तिला “संविधानाची गुरुकिल्ली” […]
The Basis of the Constitution , संविधानाचा मूलाधार
संविधानाचा मूलाधार संविधान हा एक संमिश्र दास्तेवज असून त्याचा केवळ कायदा म्हणून नव्हे तर कायदा बनविणारी यंत्रणा म्हणून अर्थ लावला पाहिजे. भारत सरकारच्या लोकशाही कारभारासाठी […]
Educational Assistance for Government Recognized Diploma Courses शासकीय मान्यताप्राप्त पदविका अभ्यासक्रमांसाठी शैक्षणिक सहाय्य
शासकीय मान्यताप्राप्त पदविका अभ्यासक्रमांसाठी शैक्षणिक सहाय्य तपशील महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाच्या (एमबीओसीडब्ल्यूडब्ल्यू), कामगार विभाग महाराष्ट्र यांच्या वतीने शासकीय मान्यताप्राप्त पदविका अभ्यासक्रमांसाठी […]
Financial Assistance To Disabled For Self Employment स्वयंरोजगारासाठी अपंगांना आर्थिक सहाय्य
स्वयंरोजगारासाठी अपंगांना आर्थिक सहाय्य तपशील “दिव्यांगांना स्वयंरोजगारासाठी आर्थिक सहाय्य” ही महाराष्ट्र सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि विशेष सहाय्य विभागातर्फे सुरु करण्यात आलेली योजना आहे. बेरोजगार अपंग […]