कलम १८४: धोकादायक पद्धतीने वाहन चालवणे (Dangerous Driving)
हे कलम रस्ते सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जेव्हा एखादी व्यक्ती स्वतःचा किंवा इतरांचा जीव धोक्यात येईल अशा पद्धतीने सार्वजनिक ठिकाणी वाहन चालवते, तेव्हा हे कलम लागू होते.
१. ‘धोकादायक ड्रायव्हिंग’ म्हणजे नक्की काय?
या कलमांतर्गत खालील कृतींना गुन्हा मानले जाते:
- लाल सिग्नल तोडणे (Jumping Red Light).
- चालू वाहनात मोबाईल फोनचा वापर करणे.
- चुकीच्या पद्धतीने ओव्हरटेकिंग करणे.
- वाहतुकीच्या विरुद्ध दिशेने वाहन चालवणे (Wrong Side Driving).
- रस्त्यावरील चिन्हांचे किंवा सूचनांचे उल्लंघन करून बेदरकारपणे गाडी चालवणे.
२. दंडाची तरतूद (शिक्षा)
२०१९ च्या सुधारणेनुसार या कलमाखालील दंड अधिक कडक करण्यात आला आहे:
| गुन्हा | दंडाची रक्कम | तुरुंगवास |
| पहिल्यांदा गुन्हा केल्यास | ₹१,००० ते ₹५,००० | ६ महिने ते १ वर्षापर्यंत |
| दुसऱ्यांदा गुन्हा केल्यास (३ वर्षांच्या आत) | ₹१०,००० पर्यंत | २ वर्षांपर्यंत |
३. कलम १८४ बद्दल महत्त्वाचे मुद्दे
- बेदरकारपणा (Recklessness): केवळ वेग जास्त असणे म्हणजे कलम १८४ नाही, तर गाडी चालवण्याची पद्धत जर इतरांसाठी ‘धोकादायक’ असेल, तरच हे कलम लावले जाते.
- परवाना जप्त: या कलमाखाली गंभीर गुन्हा आढळल्यास, पोलीस घटनास्थळीच तुमचे ड्रायव्हिंग लायसन्स जप्त करू शकतात आणि ते रद्द करण्यासाठी आरटीओकडे (RTO) पाठवू शकतात.
- कोर्टाची पायरी: अनेकदा कलम १८४ अंतर्गत झालेला दंड भरण्यासाठी तुम्हाला न्यायालयात (Court) हजर राहावे लागते.
४. सुरक्षित प्रवासासाठी काही टिप्स
१. वाहन चालवताना लक्ष पूर्णपणे रस्त्यावर ठेवा आणि मोबाईलचा वापर टाळा.
२. घाईत असतानाही ‘रॉन्ग साईड’ने जाण्याची चूक करू नका.
३. ट्रॅफिक सिग्नलचे काटेकोरपणे पालन करा, जरी रस्ता रिकामा असला तरीही.
You Tube Chanel – https://youtube.com/@digitalsolution18?si=WVhqLnQTBI0vtbcW
