मोटार वाहन कायदा, १९८८ चे कलम १८६ हे प्रामुख्याने ‘मानसिक किंवा शारीरिकदृष्ट्या अपात्र असताना वाहन चालवणे’ या गुन्ह्याशी संबंधित आहे.
जर एखादी व्यक्ती वाहन चालवण्यासाठी शारीरिक किंवा मानसिकदृष्ट्या सक्षम नसेल आणि तरीही ती वाहन चालवत असेल, तर अशा स्थितीत हे कलम लागू होते.
कलम १८६: मुख्य तरतुदी
या कलमानुसार, जर एखादी व्यक्ती अशा कोणत्याही आजाराने किंवा शारीरिक दोषाने ग्रस्त असेल ज्यामुळे ती वाहन चालवताना इतरांसाठी किंवा स्वतःसाठी धोकादायक ठरू शकते, तर तो गुन्हा मानला जातो.
- अपात्रतेचे निकष: यामध्ये दृष्टीदोष, फिट येणे (Epilepsy), किंवा इतर कोणताही गंभीर आजार ज्याचा परिणाम वाहन चालवण्याच्या क्षमतेवर होतो, अशा बाबींचा समावेश होतो.
- उद्देश: रस्त्यावरील सुरक्षितता सुनिश्चित करणे आणि अपघातांचे प्रमाण कमी करणे हा या कलमाचा मुख्य हेतू आहे.
शिक्षा आणि दंड (२०१९ च्या सुधारणेनुसार)
या कलमांतर्गत होणाऱ्या दंडाच्या तरतुदी खालीलप्रमाणे आहेत:
- पहिल्यांदा गुन्हा केल्यास: ₹ १,०००/- पर्यंत दंड.
- दुसऱ्यांदा किंवा त्यानंतर गुन्हा केल्यास: ₹ २,०००/- पर्यंत दंड.
काही महत्त्वाच्या बाबी
- तपासणी: जर पोलीस अधिकाऱ्याला किंवा संबंधित प्राधिकरणाला असे वाटले की चालक शारीरिकदृष्ट्या सक्षम नाही, तर ते त्याला वैद्यकीय तपासणीसाठी सांगू शकतात.
- परवाना रद्द होणे: जर वैद्यकीयदृष्ट्या चालक अपात्र ठरला, तर प्रादेशिक परिवहन कार्यालय (RTO) संबंधित व्यक्तीचा ड्रायव्हिंग लायसन्स रद्द किंवा निलंबित करू शकते.
- फरक: कलम १८५ (मद्यपान) आणि कलम १८६ (शारीरिक/मानसिक आजार) यामध्ये फरक आहे. कलम १८६ हे नशेशी संबंधित नसून नैसर्गिक आजार किंवा शारीरिक कमतरतेशी संबंधित आहे.
सुरक्षितता सल्ला: जर तुम्हाला आरोग्याच्या काही समस्या असतील किंवा थकवा जाणवत असेल, तर वाहन चालवणे टाळणे हेच सर्वांच्या हिताचे असते.
