मोटार वाहन कायदा, १९८८ चे कलम १८५ हे प्रामुख्याने ‘मद्यपान करून किंवा अमली पदार्थांच्या नशेत वाहन चालवणे’ या गुन्ह्याशी संबंधित आहे.
कलम १८५: मुख्य तरतुदी
या कलमानुसार, जर एखादी व्यक्ती वाहन चालवताना किंवा वाहन चालवण्याचा प्रयत्न करताना खालील परिस्थितीत आढळली, तर तो गुन्हा मानला जातो:
- रक्तातील अल्कोहोलचे प्रमाण: जर श्वास विश्लेषण चाचणीत (Breath Analyzer Test) चालकाच्या १०० मिली. रक्तात ३० मिलीग्रॅमपेक्षा जास्त अल्कोहोलचे प्रमाण आढळले तर.
- अमली पदार्थांचे सेवन: जर चालक अमली पदार्थांच्या प्रभावाखाली असेल आणि त्यामुळे वाहनावर नियंत्रण ठेवण्यास तो असमर्थ असेल.
शिक्षा आणि दंड (२०१९ च्या सुधारणेनुसार)
२०१९ मध्ये झालेल्या मोटार वाहन कायद्यातील बदलानुसार या कलमांतर्गत कडक शिक्षेची तरतूद करण्यात आली आहे:
| गुन्हा | कारावास | दंड |
| पहिल्यांदा गुन्हा केल्यास | ६ महिन्यांपर्यंत | ₹ १०,०००/- पर्यंत |
| दुसऱ्यांदा गुन्हा केल्यास (३ वर्षांच्या आत) | २ वर्षांपर्यंत | ₹ १५,०००/- पर्यंत |
महत्त्वाचे मुद्दे
१. अटक करण्याचा अधिकार: कलम २०२ नुसार, जर पोलीस अधिकाऱ्याला वाटले की चालकाने कलम १८५ चे उल्लंघन केले आहे, तर तो त्या व्यक्तीला वॉरंटशिवाय अटक करू शकतो.
२. परवाना निलंबन: दंड आणि कारावासाव्यतिरिक्त, संबंधित चालकाचा ड्रायव्हिंग लायसन्स (Driving License) ठराविक काळासाठी निलंबित किंवा रद्द केला जाऊ शकतो.
३. चाचणीस नकार: जर चालकाने श्वास चाचणी किंवा प्रयोगशाळेतील चाचणीसाठी रक्त देण्यास नकार दिला, तर पोलीस त्याला ताब्यात घेऊ शकतात.
