भारतीय संविधानातील कलम ४७ (Article 47) हे ‘राज्यधोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे’ (Directive Principles of State Policy)
हे कलम प्रामुख्याने जनतेचे आरोग्य आणि राहणीमान उंचावण्याबाबत सरकारला काही महत्त्वाच्या सूचना देते.
खाली या कलमाची सविस्तर माहिती दिली आहे:
मुख्य उद्देश आणि तरतुदी
कलम ४७ नुसार, राज्याची (सरकारची) खालील मुख्य कर्तव्ये असतील:
- पोषण आहार आणि राहणीमान: जनतेचा पोषाहार (Nutrition level) वाढवणे आणि त्यांचे राहणीमान (Standard of living) सुधारणे हे राज्याचे प्राथमिक कर्तव्य मानले जाईल.
- सार्वजनिक आरोग्य: सार्वजनिक आरोग्यामध्ये सुधारणा करणे हे राज्याचे महत्त्वाचे उद्दिष्ट असेल.
- मादक पदार्थांवर बंदी: आरोग्यासाठी घातक असणारी अमली पेये (उदा. मद्य/दारू) आणि मादक द्रव्ये (Drugs) यांच्या सेवनावर औषधी कारणाव्यतिरिक्त इतर कामांसाठी बंदी घालण्यासाठी राज्य प्रयत्न करेल.
या कलमाचे महत्त्व
हे कलम ‘गांधीवादी तत्त्वांवर’ आधारित आहे. महात्मा गांधींचा असा ठाम विश्वास होता की मादक पदार्थ आणि दारूमुळे समाजाचे, विशेषतः गरीब कुटुंबांचे मोठे नुकसान होते. त्यामुळे संविधानाने हे तत्त्व मार्गदर्शक म्हणून स्वीकारले आहे.
