मोटार वाहन कायदा, १९८८ (Motor Vehicle Act, 1988) मधील कलम ६ (Section 6) हे प्रामुख्याने ड्रायव्हिंग लायसन्स धारण करण्यावरील निर्बंधांशी संबंधित आहे.
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, एकाच व्यक्तीकडे किती आणि कोणत्या प्रकारची लायसन्स असावीत, यावर हे कलम मर्यादा घालते.
खाली या कलमाची सविस्तर माहिती दिली आहे:
कलम ६: ड्रायव्हिंग लायसन्स धारण करण्यावरील निर्बंध (Restrictions on the holding of driving licences)
या कलमानुसार मुख्यत्वे दोन महत्त्वाचे नियम सांगण्यात आले आहेत:
१. एकापेक्षा जास्त लायसन्स ठेवण्यास मनाई
कोणतीही व्यक्ती एकाच वेळी एकापेक्षा जास्त प्रभावी (Effective) ड्रायव्हिंग लायसन्स स्वतःजवळ ठेवू शकत नाही.
- अपवाद: जर एखाद्या व्यक्तीला विशिष्ट प्रकारचे वाहन चालवण्यासाठी वेगळ्या परवान्याची गरज असेल (उदा. व्यावसायिक वाहन किंवा ट्रॅक्टर), तर तो परवाना त्याच मूळ लायसन्सवर ‘एन्डोर्स’ (Endorse) करून दिला जातो, परंतु स्वतंत्र दुसरे लायसन्स दिले जात नाही.
२. तात्पुरत्या अर्जावर मर्यादा
जर एखाद्या व्यक्तीकडे आधीच एखाद्या विशिष्ट वर्गाचे (Category) वाहन चालवण्याचे लायसन्स असेल, तर ती व्यक्ती त्याच वर्गाच्या वाहनासाठी दुसऱ्या प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात (RTO) नवीन लायसन्ससाठी अर्ज करू शकत नाही.
या कलमाचा मुख्य उद्देश काय?
- गैरवापर रोखणे: जर एखाद्या व्यक्तीचे लायसन्स वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्यामुळे रद्द किंवा जप्त झाले असेल, तर ती व्यक्ती दुसऱ्या आरटीओमधून नवीन लायसन्स काढून पुन्हा वाहन चालवू नये, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
- रेकॉर्ड एकत्रीकरण: सर्व वाहन चालकांचा डेटा एकाच ठिकाणी आणि अचूक असावा यासाठी ही तरतूद करण्यात आली आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- जर तुमच्याकडे आधीच लायसन्स असेल आणि तुम्हाला नवीन श्रेणी (उदा. दुचाकीवरून चारचाकी) वाढवायची असेल, तर तुम्हाला तुमच्या विद्यमान लायसन्समध्येच बदल करावा लागतो.
- कलम ६ चे उल्लंघन केल्यास कायदेशीर कारवाई होऊ शकते आणि तुमचे मूळ लायसन्स देखील धोक्यात येऊ शकते.
