मोटार वाहन कायदा, १९८८ चे कलम १८७ हे प्रामुख्याने अपघाताशी संबंधित कर्तव्ये पार न पाडल्यास होणाऱ्या शिक्षेबाबत आहे.
जेव्हा एखाद्या अपघातामुळे एखाद्या व्यक्तीला दुखापत होते किंवा मालमत्तेचे नुकसान होते, तेव्हा वाहन चालकाने काही कायदेशीर जबाबदाऱ्या पूर्ण करणे आवश्यक असते.
कलम १८७: अपघात झाल्यास कर्तव्यात कसूर केल्याबद्दल शिक्षा
जर एखाद्या वाहन चालकाने कलम १३४ मधील तरतुदींचे पालन केले नाही, तर तो या कलमांतर्गत शिक्षेस पात्र ठरतो.
मुख्य मुद्दे: १. अपघाताची माहिती देणे: अपघात झाल्यावर संबंधित पोलीस स्टेशनला माहिती देणे बंधनकारक आहे. २. वैद्यकीय मदत: जखमी व्यक्तीला लवकरात लवकर वैद्यकीय उपचार मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे (जर ते शक्य असेल तर). ३. माहिती उघड करणे: विचारले असता आपले नाव, पत्ता आणि वाहनाबद्दलची माहिती देणे.
शिक्षेच्या तरतुदी (Punishment)
या कलमांतर्गत होणाऱ्या गुन्ह्यासाठी खालीलप्रमाणे शिक्षा होऊ शकते:
| गुन्हा | शिक्षा (कारावास) | दंड (Fine) |
| पहिल्यांदा गुन्हा केल्यास | ६ महिन्यांपर्यंत कारावास | ५,००० रुपयांपर्यंत दंड |
| दुसऱ्यांदा किंवा त्यानंतर गुन्हा केल्यास | १ वर्षापर्यंत कारावास | १०,००० रुपयांपर्यंत दंड |
कलम १३४ चा संदर्भ (ज्यामुळे कलम १८७ लागू होते):
कलम १८७ हे कलम १३४ शी जोडलेले आहे. कलम १३४ नुसार चालकाची ही कर्तव्ये आहेत:
- जखमी व्यक्तीला हॉस्पिटलमध्ये नेण्यासाठी आवश्यक पावले उचलणे.
- अपघाताची माहिती २४ तासांच्या आत जवळच्या पोलीस स्टेशनला कळवणे.
- विमा कंपनीला अपघाताची माहिती देणे.
महत्त्वाची टीप: जर चालकाने जाणीवपूर्वक जखमीला सोडून पळ काढला (Hit and Run), तर भारतीय न्याय संहिता (BNS) नुसार आता अधिक कडक शिक्षेच्या तरतुदी लागू होऊ शकतात. परंतु, मोटार वाहन कायद्याच्या कलम १८७ नुसार वरीलप्रमाणे दंड आणि शिक्षेची तरतूद आहे.
