मोटार वाहन कायदा, १९८८ मधील कलम ४७ (Section 47) हे प्रामुख्याने ‘दुसऱ्या राज्यातून आणलेल्या वाहनांची नवीन नोंदणी’ (Re-registration in another State) या विषयाशी संबंधित आहे.
जर तुम्ही तुमचे वाहन एका राज्यातून दुसऱ्या राज्यात कायमस्वरूपी किंवा दीर्घकाळासाठी नेले, तर हे कलम लागू होते. खाली या कलमाची सविस्तर माहिती मराठीत दिली आहे:
कलम ४७: दुसऱ्या राज्यात १२ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ वाहन राहिल्यास नोंदणी
या कलमातील मुख्य तरतुदी खालीलप्रमाणे आहेत:
१. १२ महिन्यांची मर्यादा (The 12-Month Rule):
जर एखाद्या राज्याबाहेरील नोंदणी असलेले वाहन (उदा. MH पासिंगची गाडी) दुसऱ्या राज्यात (उदा. कर्नाटक किंवा दिल्ली) १२ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ सतत राहिले, तर त्या वाहनाच्या मालकाला त्या नवीन राज्याच्या नोंदणी प्राधिकरणाकडे (RTO) नवीन नोंदणी क्रमांक मिळवण्यासाठी अर्ज करणे अनिवार्य आहे.
२. नोंदणीसाठी लागणारी कागदपत्रे:
नवीन नोंदणीसाठी अर्ज करताना खालील गोष्टी आवश्यक असतात:
- मूळ नोंदणी प्रमाणपत्र (RC Book).
- अनापत्ती प्रमाणपत्र (NOC): ज्या राज्यातून गाडी आणली आहे, तिथल्या आरटीओकडून घेतलेले नाहरकत प्रमाणपत्र (कलम ४८ नुसार).
- विहित नमुन्यातील अर्ज.
३. नवीन नोंदणी क्रमांक देणे:
एकदा का नवीन राज्याच्या आरटीओने सर्व कागदपत्रे तपासली आणि रस्ते कर (Road Tax) भरून घेतला, तर ते वाहनाला त्या राज्याचा नवीन नोंदणी क्रमांक (उदा. KA किंवा DL) देतात.
४. मूळ राज्याला सूचना:
नवीन राज्याचा आरटीओ नवीन नोंदणी क्रमांक दिल्यानंतर, त्याबद्दलची माहिती जुन्या राज्याच्या आरटीओला देतो, जेणेकरून तिथल्या रेकॉर्डमधून त्या वाहनाची जुनी नोंदणी रद्द करता येईल.
हे कलम का महत्त्वाचे आहे?
- रस्ते कर (Road Tax): प्रत्येक राज्य सरकारला त्यांच्या रस्त्यांच्या देखभालीसाठी टॅक्स हवा असतो. जर तुम्ही गाडी दुसऱ्या राज्यात वापरत असाल, तर त्या राज्याला टॅक्स मिळणे आवश्यक असते.
- गुन्हेगारी रोखण्यासाठी: जर बाहेरच्या राज्यातील गाडीने अपघात केला किंवा गुन्हा केला, तर तिचा शोध घेणे स्थानिक पोलिसांना सोपे जावे, यासाठी ही नोंदणी महत्त्वाची असते.
कलम ४७ चे उल्लंघन केल्यास काय होते?
जर तुम्ही १२ महिने उलटून गेल्यानंतरही नवीन राज्याचा नंबर घेतला नाही, तर:
- कलम १७७ किंवा संबंधित दंडात्मक कलमांतर्गत दंड आकारला जाऊ शकतो.
- ट्राफिक पोलीस तुमची गाडी जप्त (Seize) देखील करू शकतात.
लक्षात ठेवण्यासारखी गोष्ट:
“जर तुम्ही फक्त पर्यटनासाठी किंवा महिना-दोन महिन्यांसाठी दुसऱ्या राज्यात जात असाल, तर तुम्हाला नवीन नोंदणीची गरज नसते. पण मुक्काम १ वर्षापेक्षा जास्त असेल, तर मात्र हे कलम पाळावेच लागते.”
